آئين رفتار حرفه ای

   Minimize

 

 
 
آيين رفتار حرفه‌اي
 
 
انجمن مديران
مالي حرفه‌اي ايران
 
 


 

 

 
 
 

‏عنوان و نام پديدآور: آیین رفتار حرفه‌ای/ انجمن مدیران مالی حرفه‌ای ایران

‏مشخصات نشر: تهران: فرهنگ صبا، 1390
‏مشخصات ظاهري: 48 ص.؛ 12 × 17 س‌م.
‏شابک: ‏‫4-86-2935-964-978
‏موضوع: اخلاق حرفه‌ای
‏موضوع: اخلاق حرفه‌ای ـ ـ ایران
‏موضوع: مدیران ـ ـ اخلاق حرفه‌ای
شناسه افزوده: انجمن مدیران مالی حرفه‌ای ایران
رده بندي کنگره: 1390  87آ/1725BJ
‏رده بندي ديويي: 174
‏شماره کتابشناسي ملي: 2370585
 

 

 
  

 

 ناشر: نشر فرهنگ صبا
 آیین رفتار حرفه‌ای
 پدیدآورنده: انجمن مدیران مالی حرفه‌ای ایران
 چاپ اول: 1390  چاپ: شعبانی  صحافي: البرز
 شمارگان: 1000  شابك: 4-86-2935-964-978
  قيمت: 2000 تومان
این اثر توسط «انجمن مدیران مالی حرفه‌ای ایران» به چاپ رسیده است.
 


 
فهرست مطالب
 

 


پيشگفتار 

الف

تشكلهای حرفه‌ای از یك سو با منافع عمومی كشور و از سوی دیگر با منافع اعضای آن در ارتباط است. اگر چه همسویی منافع این تشكلها در بلندمدت با منافع عمومی جامعه مفروض است،‌ اما بروز تضادهایی در این زمینه گاه اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. به بیان دیگر اهداف تشكلهای حرفه‌ای، ‌متضمن توجه توامان به منافع عمومی جامعه و اعضای تشكل حرفه‌ای و بر طرف كردن تضاد منافع احتمالی است. تضاد منافع پیشگفته،‌ همراه با لزوم تبیین روابط اعضا با محیط حرفه‌ای و اجتماعی، ‌ضرورت تدوین ضوابطی در این زمینه‌ها را ایجاب می‌كند. انجمنهای حرفه‌ای حسابداری عمومی، ‌همچون بسیاری از تشكلهای حرفه‌ای كه با منافع عمومی سر و كار دارند، تلاشهای چشمگیری در جهت تدوین آیین رفتار حرفه‌ای به عمل آورده‌اند. امروزه اخلاق و رفتار حرفه‌ای از آنچنان اهمیتی برخوردار شده كه حتی شركتهای بزرگ تجاری نیز در قبال مسئولیتهای اجتماعی، خود را پایبند نوعی اخلاق حرفه‌ای می‌دانند و آن را در قالب آیین رفتار حرفه‌ای یا منشور اخلاقی، به عنوان راهنمای عملی مدیران و كاركنان خود مطرح و منتشر می‌كنند. افزون بر این، ضوابط رفتاری و اخلاقی به عنوان بخشی از حقوق ذینفعان در معرض دید و توجه آنان قرار می‌گیرد.

 

انجمن مدیران مالی حرفه‌اي ایران نیز با طیف گسترده‌ای از ذینفعان، اعم از اعضا، كارفرمایان، صاحبكاران،‌ حسابرسان (داخلی و مستقل)، اعتباردهندگان و‌ سرمایه‌گذاران واحد تجاری و بالاخره مجموعه نظام اقتصادی كشور سروكار دارد و در جهت تبیین وظایف رفتاری و اخلاقی اعضا با این طیف گسترده، «آیین رفتار حرفه‌ای» را در قالب مجموعه حاضر تدوین نموده است. پیش‌نویس «آیین رفتار حرفه‌ای» با استفاده از آیین رفتار حرفه‌ای منتشره توسط سازمان حسابرسی، اخلاق و آیین رفتار حرفه‌ای (بر اساس آیین رفتار فدراسیون بین‌المللی حسابداران) و آیین رفتار حرفه‌ای انجمن بین‌المللی مدیران مالی (FEI)، توسط هیاتی متشكل از سركار خانم دكتر زهرا دیانتی ديلمي و آقایان محمدسعید اصغریان، محمدجواد صفار سفلائي و مجید محمدی تهیه شده و پس از دریافت و جمعبندی نظرات اعضا، در تاریخ 3 خرداد ماه 1390 به تصویب هیات مدیره و در تاریخ 2 تیر ماه 1390 به تأیید مجمع عمومی انجمن رسیده است.
انتظار می‌رود پایبندی اعضا به «آیین رفتار حرفه‌ای» و رعایت آن، شناسایی حرفه مدیریت مالی و جلب اعتماد بیش از بیش نظام اقتصادی كشور را در پی داشته باشد.
 
انجمن مدیران مالی حرفه‌ای ایران
1390
 
 



 

 
 
 
1-1- یكی از اهداف انجمن مدیران مالی حرفه‌اي ایران، گسترش كیفی و كمی خدمات حرفه مدیریت مالی است. دستیابی به این اهداف و برخی دیگر از اهداف مندرج در اساسنامه انجمن، علاوه بر برخورداری از صلاحیتهای علمی، تخصصی و كاربردی، مستلزم رعایت اخلاق عمومی و نیز اخلاق خاص حرفه‌ای مدیران مالی مي‌باشد. رفتار حرفه‌ای از زیربناهای اساسی تشكلهای حرفه‌ای، و اساساً یكی از ویژگیهای هر تشكل حرفه‌ای، برخورداری از آیین رفتار حرفه‌ای مناسب است. تشكلهای حرفه‌ای خود انتظام در تدوین آیین رفتار حرفه‌ای پیشگام هستند و مشاركت عمومی اعضا در تدوین، پایبندی قلبی ایشان و رعایت «آیین رفتار حرفه‌ای» را در پی دارد. رعایت «آیین رفتار حرفه‌ای» با ایجاد تعادل، حمایت و حفظ منافع تمامی ذینفعان، اعتماد جامعه استفاده‌كنندگان از خدمات مدیریت مالی را در پی خواهد داشت. آیین رفتار حرفه‌ای همچنین:
— تعریفی از رفتار قابل قبول و‌ چارچوب مسئولیتهای حرفه‌ای اعضا ارائه می‌كند؛
— استانداردهای اجرای كار را ارتقا می‌بخشد؛
— الگویی مناسب را برای ارزیابی عملكرد اعضا ارائه می‌كند؛ و
— به معرفی هویت و شخصیت حرفه‌ای اعضا كمك می‌كند.
2-1- اهداف حرفه حسابداری
از دیدگاه آیین رفتار حرفه‌ای، اهداف حرفه حسابداری عبارت از دستیابی به بهترین اصول و ضوابط حرفه‌ای، اجرای عملیات در بالاترین سطح ممكن، بر اساس اصول و ضوابط مذكور و به طور كلی تأمین منافع عمومی است. تحقق این اهداف مستلزم تأمین موارد زیر است:
الف - اعتبار: صاحبكاران و ساير اشخاص ذينفع به اطلاعات و سیستمهای اطلاعاتی قابل اتكا و معتبر نیاز دارند.
ب - حرفه‌ای بودن: افراد حرفه‌ای در زمینه حسابداری حرفه‌ای باید به سادگی توسط صاحبكاران، كارفرمایان و سایر اشخاص ذینفع،‌ قابل تشخیص و شناسایی باشند.
پ - كیفیت خدمات: اطمینان از اینكه كلیه خدمات ارائه شده توسط مدیران مالی با بالاترین كیفیت ممكن انجام می‌شود.
ت - اطمینان: استفاده‌كنندگان از خدمات مدیران مالی باید مطمئن شوند چارچوبی برای رفتار حرفه‌ای وجود دارد كه ناظر بر ارائه آن خدمات است.
3-1- «آیین رفتار حرفه‌ای» پس از طرح و تصویب در هیات مدیره انجمن (3 خرداد ماه 1390) به تأیید مجمع عمومی مورخ 2 تیر ماه 1390 انجمن رسیده است. اعضای انجمن باید به «آیین رفتار حرفه‌ای» پایبند باشند و مفاد آن را رعایت كنند. تخطی از مفاد «آیین رفتار حرفه‌ای» مشمول مقررات انضباطی و طرح موضوع در كمیته انضباطی انجمن خواهد بود.
4-1- نحوه رسیدگی به موارد تخلف از آیین رفتار حرفه‌ای و احكام صادره، طبق آیین نامه انضباطی انجمن خواهد بود.
5-1- تكمیل فرآیند عضویت اعضا، منوط به پذیرش مفاد اساسنامه و آیین رفتار حرفه‌ای انجمن است. اعضا پس از عضویت، پذیرش خود را در انجمن به صاحبكاران خود اطلاع می‌دهند.
 

 


 

 
 
2. درستكاری و بی‌طرفی
1-2- اعضای انجمن باید در روابط شخصی و حرفه‌ای درستكاری را سرلوحه كار خود قرار دهند و به آن پایبند باشند. امانت‌داری،‌ صداقت، صراحت، انصاف و پرهیز از هر گونه تضاد منافع واقعی و ظاهری لازمه درستكاری است.
2-2- اعضای انجمن باید آنچنان تدابیر كنترلی اتخاذ نمایند كه كاركنان زیر دست آنان نیز پایبند به اصل درستكاری باشند.
3-2- اعضای انجمن پس از خاتمه همكاری با كارفرما نباید زمینه را برای سوء استفاده رقبا یا دیگر اشخاص از منابع آن واحد فراهم آورند.‌
 

 


 

 
 
3. تعهد حرفه‌ای
1-3- اعضای انجمن باید كار حرفه‌ای خود را با مسئولیت پذیری، مراقبت حرفه‌ای، شایستگی، پشتكار و باور قلبی انجام دهند.
2-3- اعضای انجمن باید در چارچوب وظایف و اختیارات خود از استقرار سیستمهای مناسب كنترل داخلی واحدی كه در آن شاغل هستند، اطمینان حاصل كنند. اطلاعات مالی و غیر مالی باید به روشی نگهداری شود كه به وضوح بیان كننده ماهیت واقعی رویدادهای تجاری، داراییها و بدهیها باشد و این رویدادها، طبق استانداردهای حسابداری، به روش صحیح طبقه‌بندی و به موقع ثبت شود. اعضاي انجمن برای تأمین این اهداف باید آنچه را كه در توان دارند،‌ انجام دهند.
3-3- اعضای انجمن باید كار حرفه‌ای خود را به گونه‌ای انجام دهند كه نتایج آن منجر به ارائه نادرست حقایق با اهمیت نشود و یا تأثیر جانبدارانه‌ای بر قضاوت مستقل اشخاص نگذارد.
4-3- علاقه به كار حرفه‌ای و انجام به موقع آن بخش عمده‌ای از مسئولیت پذیری است، از این رو بر این موارد تأكید می‌شود.
5-3- اعضای انجمن در صورت قطع همكاری خود با كارفرما باید كلیه اطلاعات را در اختیار مسئول بعدی قرار دهند.
6-3- اعضای انجمن علاوه بر رعایت مفاد آیین رفتار حرفه‌ای، در صورت مشاهده هرگونه موارد شناسایی شده یا مشكوك به تخطی از مفاد آن توسط دیگر اعضای انجمن، باید موضوع را جهت طرح و بررسی در كمیته انضباطی انجمن به صورت كتبی گزارش كنند.

 


 

 
 
4. رازداری
1-4- اعضای انجمن باید اطلاعات مربوط به كارفرما را‌ محرمانه تلقی كنند و از افشای آن خودداری نمایند.
2-4 از نظر این آیین‌نامه، اطلاعاتی محرمانه تلقی می‌شود كه معمولاً در اختیار عموم قرار نمی‌گیرد و افشای آن ممكن است در تضاد با منافع كارفرما باشد.
3-4- اطلاعات محرمانه، اطلاعات مربوط به اشخاصی را هم كه با كارفرما ارتباط كاری دارند در بر می‌گیرد و شامل مشتریان، فروشندگان كالا و خدمات و كاركنان می‌شود.
4-4- اطلاعات ممكن است در جریان ارائه خدمات حرفه‌ای به دست آید و یا مستقیماً توسط كارفرما در اختیار قرار داده شود. این اطلاعات نباید برای منافع شخصی و یا منافع اشخاص ثالث استفاده شود. به هر حال، در افشا یا استفاده از هرگونه اطلاعات باید منافع كارفرما در نظر گرفته شود و این موارد در تضاد با آن قرار نگیرد.
5-4- رازداری تنها به معنای افشانکردن اطلاعات محرمانه نیست، بلكه انجام اقدامات منطقی برای حفظ اطلاعات در دسترس محرمانه را هم شامل می‌شود. حفظ اطلاعات باید به گونه‌ای باشد كه اشخاص ذیربط، تنها متناسب با اختیارات و وظایف خود به این اطلاعات دسترسی داشته باشند.
6-4- اعضای انجمن باید از رعایت اصل رازداری توسط همكاران تحت نظر خود اطمینان داشته باشند و مسئولیت حفاظت از اطلاعات گردآوری شده را بپذیرند.
7-4- ارائه اطلاعات و مدارك محرمانه تنها با مجوز صریح و كتبی كارفرما یا در اجرای دستور مقامات صلاحیت‌دار قضایی یا به موجب الزامات قانونی و حرفه‌ای مجاز خواهد بود.
8-4- موارد بالا پس از قطع همكاری با كارفرما نیز لازم‌الرعایه خواهد بود.
 

 


 

 
 
5. صلاحیت و مراقبت حرفه‌ای
1-5- مفهوم صلاحیت حرفه‌ای در برگیرنده دو جنبه اساسی كسب و حفظ صلاحیت حرفه‌ای است.
2-5- كسب صلاحیت حرفه‌ای یعنی برخورداری از تحصیلات عالی مرتبط، تجربیات مفید و آشنایی با روشهای اجرایی روز آمد جهت انجام كار حرفه‌ای.
3-5- حفظ صلاحیت حرفه‌ای یعنی آگاهی مستمر از تغییر و تحولات حرفه و درك پدیده‌های تازه و پیشرفتهای فنی، حرفه‌ای و تجاری مرتبط با آن،‌ شامل نظرات جدید در مورد استانداردهای حسابداری، قوانین و مقررات مالیاتی و تجاری. مطالعه مستمر و گذراندن دوره‌های آموزشی مربوط، موجب حفظ و ارتقای دانش فنی و حرفه‌ای می‌شود. علاوه بر آن تداوم فعالیت در اداره امور مالی واحدهای تجاری و یا ارائه خدمات حرفه‌ای مشابه می‌تواند تجربیات لازم جهت حفظ صلاحیت حرفه‌ای را فراهم نماید.
4-5- اعضای انجمن باید دانش و مهارت حرفه‌ای خود را در زمینه تحولات و روشهای جدید فنی و حرفه‌ای و قوانین و مقررات حاكم بر فعالیت‌های كارفرما به آنچنان سطحی ارتقا دهند تا كارفرمایان اطمینان یابند از خدمات حرفه‌ای كارآمدی برخوردار می‌شوند. ضوابط اجرایی آموزش حرفه‌ای مستمر اعضا،‌ پس از پیشنهاد كمیته آموزش و تصویب هیأت مدیره،‌ لازم‌الاجرا خواهد بود.
 

 


 

 
 
6. رفتار حرفه‌ای
1-6- اعضای انجمن باید هنگام پذیرش كار كلیه جوانب آن را از نظر تخصص مورد نیاز،‌ حجم عملیات، امكانات اجرایی شامل نیروی انسانی، نرم‌افزار و سخت‌افزارهای مورد نیاز و تواناییهای بالفعل و بالقوه خود در نظر بگیرند. این امر، حصول نتیجه درباره توافقهای مالی و انتظارات طرفین را تسهیل می‌كند.
2-6- اعضای انجمن نباید در ارتباط با كارفرما و سایر افراد ذینفع:
الف- انتظارات دور از واقع و گمراه‌كننده ایجاد نمایند،
ب- به داشتن توانایی اعمال نفوذ بر ادارات، سازمان‌ها (برای مثال سازمان مالیاتی و تامین اجتماعی)؛ دادگاهها و نهادهای نظایر آن، تظاهر كنند، و
پ- درباره دارا بودن تخصص در زمینه‌ای خاص از دانش حسابداری یا مهارتهای مشابه، ادعاهای غیر موجه نمایند.
3-6- اعضای انجمن باید از انجام هرگونه كار همزمان، از جمله مشاوره‌های مدیریت، بدون رضایت كارفرما، خودداری نمایند، مگر آنكه محدودیتی از این بابت در مقررات استخدامی كارفرما وجود نداشته باشد و به كیفیت كار ایشان نيز لطمه‌ای وارد نشود.
4-6- رفتار و مناسبات اعضای انجمن باید به گونه‌ای تنظیم شود كه مسائل و اختلاف نظرها تا حد امكان در داخل واحدهای تحت نظر حل و فصل شود و در رابطه با سایر واحدها مصلحت كل مجموعه در نظر گرفته شود.
5-6- اعضای انجمن باید نحوه اجرای كارهای مرتبط را به گونه‌ای برنامه‌ریزی نمایند كه هر فرد مجاز در صورت لزوم بتواند حتی بدون حضور ایشان به سهولت به اطلاعات مورد نیاز دسترسی داشته باشد و قادر به انجام وظایف محوله باشد.
6-6- اعضای انجمن باید از برقراری هر گونه مناسبات مالی و تجاری با طرفهای واحدی كه در آن اشتغال دارند،‌ پرهیز نمایند.
7-6- اعضای انجمن نباید به خود اجازه دهند كه:
الف – قوانین و مقررات و اصول و ضوابط حرفه‌ای را نقض كنند،
ب – اقدامات ایشان موجب تضییع حقوق اشخاص حقیقی و حقوقی شود،
پ نام ایشان در اسناد و مداركی كه واقعیتها را به نحو عمده‌ای نادرست ارائه می‌كند، درج و یا به نوعی مرتبط شود، و
ت – به اشخاصی كه به هر عنوان در ارتباط با كارفرما هستند، اطلاعات خلاف واقع ارائه دهند.
8-6- اعضای انجمن، به ویژه هنگامی كه نسبت به همكاران خود از اختیارات بیشتر یا سمت بالاتری برخوردارند باید ضمن اعلام مراقبت‌های حرفه‌ای به گونه‌ای رفتار كنند كه هر یك از همكاران ایشان بتوانند درباره موضوعات مالی و حسابداری مربوط به قسمت خود، رأساً قضاوت و تصمیم‌گیری كنند و مسئولان بالاتر،‌ تنها به حل و فصل اختلاف نظرهای احتمالی بپردازند.
9-6- در صورتی كه چگونگی خاتمه كار در قرارداد پیش‌بینی نشده باشد، اعضای انجمن هنگام ترك كار باید رضایت كارفرما را جلب نمایند. این امر مستلزم اطلاع قبلی موضوع است و با توجه به ماهیت خدمات حرفه‌ای مدت زمان لازم برای ادامه همكاری تا سه ماه خواهد بود. در مواردی كه كارفرما زمانی بیشتر از سه ماه را مد نظر داشته باشد، توصیه می‌شود، اعضای انجمن به تعهدات حرفه‌ای خود پایبند باشند.

 


 

 
 
7. مدیریت و كنترل بر منابع
1-7- اعضای انجمن باید در حفظ و نگهداری داراییهای كارفرما به گونه‌ای مؤثر مشاركت نمایند.
2-7- اعضای انجمن باید تلاش خود را در بكارگیری كارآمد و اثربخش تمام دارایی‌ها و منابع تجاری به كار برند.
3-7- اعضای انجمن باید در زمینه تأمین و جذب منابع و تسهیلات مالی، ضمن رعایت كامل قوانین و مقررات مربوط، نیاز واقعی كارفرما و توان باز پرداخت آن، شامل اصل و فرع را در نظر بگیرند.

 


 

 
 
 
8. گزارشگری
1-8- اعضای انجمن باید در تهیه گزارشهای مالی،‌ اعم از درون و برون سازمانی، قوانین و مقررات حاكم بر فعالیتهای كارفرما را رعایت نمایند.
2-8- اعضای انجمن باید در تهیه صورتهای مالی و سایر گزارشها، استانداردهای حسابداری و گزارشگری مربوط را رعایت كنند. اعضای انجمن به ویژه نباید در گزارشها،‌ اظهارنامه‌ها، اطلاعیه‌ها و سایر اطلاعاتی كه حاوی اشكالات زیر است دخالت نمایند:
الف صورتهای حاوی مطالب نادرست و گمراه كننده با اهمیت،
ب صورتها و اطلاعاتی كه در تهیه آنها دقت لازم به كار نرفته باشد، یا
پ صورتها و گزارشهایی كه به دلیل حذف اطلاعات لازم یا درج اطلاعات غيرشفاف، گمراه‌كننده و ابهام برانگیز است.
3-8- اعضای انجمن در تهیه صورتهای مالی و سایر گزارشها باید نیازهای كلیه ذینفعان را در نظر بگیرند و اطلاعات مربوط و قابل اتكا را به گونه‌ای كامل،‌ قابل مقایسه و قابل فهم ارائه كنند.
4-8- اعضای انجمن باید نسخه‌ای از صورتهای مالی و سایر گزارشهای تنظیمی را امضا نمایند. این امضا به منزله پایبندی به قوانین و مقررات و استانداردهای حسابداری و گزارشگری مربوط، یكنواختی در ارائه اطلاعات و درست، كامل و مفید بودن آنها است[1].


 
 
9. رعایت قوانین و مقررات
1-9- اعضای انجمن در چارچوب حدود اختیارات و وظایف خود باید كلیه قوانین و مقررات حاكم بر فعالیتهای كارفرما از جمله قوانین تجارت،‌ مالیاتهای مستقیم، كار،‌ تأمین اجتماعی و محاسبات عمومی را حسب مورد رعایت كنند.
2-9- اعضای انجمن در برخورد با مواردی كه آن را خلاف قوانین و مقررات تشخیص می‌دهند باید مراتب را به صورت كتبی به مافوق خود گزارش دهند. این امر رافع مسئولیتهای مصرحه در قوانین و مقررات نخواهد بود.
3-9- اعضای انجمن باید با استقرار ساز و كار مناسب، از رعایت كلیه قوانین و مقررات توسط همكاران تحت نظر اطمینان یابند.


[1]. در این زمینه به ویژگی‌های كیفی اطلاعات مالی، مندرج در چارچوب مفهومی گزارشگری مالی (ضمیمه استانداردهای حسابداری ایران) مراجعه شود.